همسفری

تاریخچه همسفری یا کارپولینگ

3 ماه قبل


همسفری؛ روشی مدرن یا بازگشت به یک فرهنگ؟

لذت بردن از مسیر، کوتاه شدن زمان سفر، خیابانهای خلوت، ترافیک سبک و هوایی پاک؛ همه­ با “کارپولینگ” یا “همسفری” به سادگی میسر می­ شود.

و اما مفهوم دقیق واژه­ ی همسفری یا کارپولینگ و چگونگی ممکن شدن آن در دنیای امروز؟

همسفری یا کارپولینگ راه­ حلی­ برای کاهش تعداد خودروهای تک ­سرنشین و بواسطه آن کاهش ترافیک و کاهش آلودگی هوا و به مفهوم انجام سفری اشتراکی و توافقی است که طی آن همران (راننده) و همپا (مسافر) در مسیرهای پرتردد نظیر مسیر کار و دانشگاه با هم همسفر شده و سفرهای برون­ شهری و یا حتی گاهی برون­ کشوری انجام می ­دهند.

در همسفری یا کارپولینگ علاوه بر صرفه‌جویی در مصرف سوخت‌های فسیلی، کاهش استرس رانندگی، مدیریت زمان و هزینه، کاهش ترافیک، کاهش استهلاک خودرو و بواسطه آن کاهش مصرف سوخت؛ آشنایی و ایجاد تعامل با اشخاصی که می ­توانند چه از لحاظ کاری و چه از لحاظ فکری با شما هم ­سلیقه باشند بستری را برای بهبود روابط اجتماعی و همچنین افزایش سطح اعتماد عمومی فراهم می­ کند. مواردی که ذکر شد تنها بخش کوچکی از مزایای کارپولینگ (همسفری)  است.

این روش از مدیریت سفرها توسط شهروندان، امروزه به عنوان یکی از راهکار­های موثر در دنیا مطرح بوده و بسیاری از کشورهای اروپایی و امریکایی با استفاده از نرم افزارهایی مانند بلابلاکار همه روزه با هم ­مسیران خود همسفر می ­شوند.

تصور می­ کنید استفاده از نرم ­افزارهای همسفری یا کارپولینگ در کشور ما نیز میسر است؟

پیش از پاسخ به این سوال اجازه دهید پیشینه ­ای جالب از همسفری یا کارپولینگ در تاریخ ایران و جهان را بررسی کنیم.

جیتنی کریز؛ آغاز کننده همسفری یا کارپولینگ در کشورهای غربی

در سال ۱۹۰۸ شرکت خودروسازی فورد، مدل “T” اولین خودروی مقیاس بالای خود را وارد بازار کرد؛ در همان سال تعداد ۵،۸۹۶ خودرو از این مدل به فروش رفت. در سال ۱۹۱۶ میزان فروش این خودرو به ۳۷۷،۰۳۶ دستگاه در سرتاسر کشور رسید. با افزایش تعداد خودروها، رانندگان به صورت جدی وارد بازار رقابتی نقل و انتقال شهروندان به حومه ­ی شهر شدند. در تابستان سال ۱۹۱۴ و با وقوع جنگ جهانی اول دولت امریکا وارد بحران اقتصادی شد، در این میان بعضی از صاحبان خودرو و کارآفرینان در شهر لوس­ آنجلس مسافران وسایط نقلیه عمومی را در ازای یک jitney (پنج درصد کرایه نقلیه عمومی) به مقصد می­ رساندند. این ایده به سرعت فراگیر شد تا جائیکه در دسامبر ۱۹۱۴ (تقریبا ۶ ماه بعد از شروع ایده همسفری)، ۱،۵۲۰ راننده مجوز فعالیت برای کارپولینگ را دریافت کردند و در نتیجه ایده ­ی همسفری در سرتاسر امریکا رفته رفته فراگیر شد.

وقتی تنها سفر می کنید، با هیتلر سفر می کنید!

دومین دوره­ ی اصلی همسفری به زمان جنگ جهانی دوم باز می­ گردد. برخلاف دوره جیتنی که دولت با ایده همسفری یا کارپولینگ مخالف بود، در این دوره حامی طرح شد و از آن تحت عنوان راهکاری برای کاهش مصرف منابع و در نتیجه ذخیره­ ی آنها برای جنگ حمایت کرد. با همکاری دولت فدرال و شرکت­های نفتی امریکا و همچنین با انتشار شعارهایی همچون “وقتی تنها سفر می­ کنید، با هیتلر سفر می­ کنید” در روزنامه­ ها و بر روی پوسترهای سطح شهر تبلیغات گسترده ­ای صورت گرفت و فرهنگ همسفری یا کارپولینگ به سرعت فراگیر و مرسوم شد.

بحران انرژی و تبدیل تهدید به فرصت

سومین دوره به دهه ۷۰ میلادی و در زمان اوج بحران انرژی باز می­ گردد. زمانیکه برای اولین بار دولت امریکا سرمایه­ گذاری در این حوزه را آغاز کرد و از طریق آن ایالت­ ها می ­توانستند بودجه ساخت بزرگراه ­ها را برای اشاعه و ایجاد زیرساخت­های همسفری اختصاص دهند. در این دوره خودروهایی که بیشتر از دو یا حتی تعداد بیشتری سرنشین داشتند می­ توانستند از خطوط ایجاد شده مخصوص وسایط نقلیه عمومی استفاده کنند که ترافیک کمتری داشته و در نتیجه سرنشینان سفر راحتتری را تجربه می­ کردند. به مرور زمان خطوط مخصوص کارپولینگ “HOV” (High-occupancy vehicle lane) در برخی کشورها ایجاد شد که تنها خودروهایی با بالای دو سرنشین اجازه عبور از این خطوط را داشتند. علاوه بر این، همسفری یا کارپولینگ به عنوان یکی از روش­های مؤثر در کاهش آلودگی هوا شناخته شد و برای اولین بار فعالان محیط­ زیستی نیز به جمع طرفداران همسفری پیوستند.

 

تاریخچه­ همسفری یا کارپولینگ در ایران

همسفری در ایران برخلاف کشورهای غربی که در زمان بحران و جنگ به آن روی می ­آوردند، جزئی از فرهنگ مردم بوده و به دلیل خون گرمی و همچنین تمایل اقوام ایرانی به در کنار هم بودن، با ورود خودرو به ایران، فرهنگ همسفری یا کارپولینگ نیز شکل گرفت و در نهایت نیز مورد استقبال عموم قرار گرفت.

در دهه ۳۰ بعلت تأثیرات جنگ جهانی اول بر اقتصاد کشور، برخی از صاحبان خودرو با نام “ماشین­های کرایه ­ای” مسافران هم­ مسیر خود را تا مقصد می ­رساندند و هزینه ­ای هم در ازای این همسفری دریافت می­ کردند.

امروزه نیز این فرهنگ در روستاهای کشور وجود دارد و ساکنین برای سفر به شهرستان­ها با خودرو­هایی که مبدأ و مقصد یکسان دارند همسفر می­ شوند. در سطح شهرها نیز تاکسی­ های خطی ادامه دهنده­ ی فرهنگ کارپولینگ و احترام به محیط زیست در ایران هستند.

متأسفانه با وجود فرهنگ بالای همسفری در ایران در اغلب شهرهای بزرگ شاهد ترافیک سنگین بزرگراه­ ها و خیابان­ها هستیم که مسبب اصلی آن نیز خودروهای تک ­سرنشین هستند. جالب توجه است که تعداد بیشماری از آنها با هم هم­ مسیرند و اگر امکان داشت که در آن مسیرهای پرتردد خودروی شخصی به همراه نبرند و برای پارک نیز دچار دردسر نشوند خوشحال می شدند که از روشی استفاده کنند که اندکی راحتتر سفر کنند و در طول مسیر به جای رانندگی طاقت ­فرسا در ترافیک اندکی استراحت کنند، با هم­ مسیرشان گپ بزنند و در نهایت زودتر هم به مقصد برسند.

این رویایی دست نیافتنی نیست!

همپا؛ همسفری یا کارپولینگ مدرن ایران

  اپلیکیشن همپا، سرویس آنلاین همسفری؛ راه­کاری­ است در راستای کاهش خودروهای تک­ سرنشین و به واسطه ­ی آن کاهش ترافیک و آلودگی­ هوا

در این سرویس با اشتراک صندلی­ های خالی خودروی شخصی خود و در نتیجه همسفر شدن با کسانی که هم ­مسیرتان هستند در کاهش ترافیک کلان­ شهرها در کنار تجربه­ ی سفری ایمن، راحت و ارزان گامی مؤثر خواهیم برداشت و همچنین منجر به گسترش فرهنگ اقتصاد اشتراکی خواهیم شد.

سرویس همپا، با ایجاد یک سیستم احراز هویت قابل اتکا، دریافت برخی اطلاعات از سلیقه ­ی افراد بر پایه‌ی روانشناسی اجتماعی در کنار سیستم امتیازدهی به هم­ مسیران توسط کاربران، سعی در ارائه‌ی بهترین تجربه‌ی همسفری یا کارپولینگ به شهروندان ایرانی را دارد. همپا با ایجاد قابلیتی با عنوان «فقط خانم‌ها» تلاش دارد از یک سو امنیت ایشان را به نحوی ارتقا بخشیده و با جلب رضایت و اعتماد بانوان عزیز باعث ترغیب ایشان برای پیوستن به رسالت کاهش خودروهای تک­ سرنشین شود.

همپا یک سرویس ارائه دهنده‌ی حمل و نقل همچون Uber یا اسنپ نبوده و تلاش می­ کند بستری مناسب را فراهم ­نماید تا همران (راننده) و همپا (مسافر) بتوانند همسفر شده و در صورت رایگان نبودن سفر، همران (راننده) مبلغی را تحت عنوان کرایه از همپا (مسافر) اخذ می­ نماید. این سرویس مناسب افرادی است که به صورت روزانه یا هفتگی در مسیرهایی خاص در رفت و آمد هستند. این سفرها ممکن است شامل رفتن به دانشگاه، محل کار، گردهمایی عمومی، مسابقات ورزشی، گالری‌ها و یا حتی سفر به شهرهای دور و نزدیک به مانند طی مسافت شهر تهران و کرج یا بالعکس و همچنین سفر به شهرستان­ها باشد. این اپلیکشن برخلاف اغلب سرویس­های امروزی که مختص شهروندان تهرانی هستند، برای تمامی مردم کشورمان قابل استفاده است.

با در نظر گرفتن یک سفر اشتراکی با حضور سه نفر، دو خودروی در حال تردد کاهش می­ یابد. تصور می­ کنید در مقیاسی بزرگتر ترافیک مسیرهای پر ترددی چون تهران-کرج به چه میزان کاهش پیدا می­کند؟ اتلاف وقت در این مسیر چقدر خواهد بود و راحتی شما چقدر افزایش پیدا خواهد کرد؟ آیا رسیدن به هدف کمک به زیست‌بوم، کاهش آلودگی هوا و داشتن هوایی پاک با وجود چنین راهکارهای ساده و در عین حال عملی­ ای، دور از دسترس ­اند؟

 


اگر این مطلب برای شما مفید بود آن را با دوستانتون به اشتراک بگذارید

درباره نویسنده

Farahaz Ahmadzadeh

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.